Παρασκευή, Μαΐου 12, 2006

are you going to sit on the fence?


“He was a sweet and tender hooligan, hooligan
And he said that he’d never, never do it again
And of course he won’t (oh, not until the next time).”

«Εν πλω βανδαλισμοί», ατελείωτοι διαπληκτισμοί, απλήρωτοι χουλιγκανισμοί. Ενώ τσεκάρεις στο ένθετο με τα σπορ της εφημερίδας έναν από τους ορισμούς της βίας (=φυσική δύναμη που ασκείται με τον σκοπό της παραβίασης, καταστροφής …), προσπαθείς να καταλάβεις τι έκταση καταλαμβάνουν οι υπόλοιποι ορισμοί στην μνήμη και συνείδηση αυτών που δεν την υφίστανται.
Το διαφανές, λεπτό δηλητήριο που διαπερνά τις στραγγισμένες φλέβες των μη – προνομιούχων αυτής της τόσο πυκνοκατοικημένης και ταυτόχρονα τόσο έρημης κοινωνίας κάποτε οδηγεί στην μοιραία απώλειά τους καθώς οι υπόλοιποι τυχεροί – άτυχοι νιώθουν ανακουφισμένοι που η δική τους δόση αργεί ακόμη και άρα έχουν ακόμα ευκαιρίες να ρίξουν την χαριστική τους βολή που….άραγε;
Η βία, η ελευθερία, η καταπίεση, η αντίσταση, η θέληση, η άρνηση, η ευκαιρία, το όχι, η δυνατότητα, το ναι αλλάζουν κατόχους καθώς τα νευρικά χέρια αδυνατούν να βρουν τον στόχο. Πόντοι και κέρδη, επιτυχίες και αποτυχίες: η ζωή σε μαθαίνει από την αρχή να ρωτάς τις σωστές ερωτήσεις. Το ερωτηματολόγιο δεν είναι καν δική σου ευθύνη. Απλώς, σου δίνεται η ευκαιρία πολλαπλών αναγνώσεων: σαν μαθητής που υποχρεώνεται να ξεφυλλίσει ύλη ατελείωτων σελίδων προκειμένου να εξεταστεί, ελεγχθεί, επικυρωθεί, πιστοποιηθεί και προπάντων ενσωματωθεί, τα δικαιώματά σου εξαντλούνται στην εναλλαγή των διαθέσεων: ευχάριστη, δυσάρεστη, αγγαρεία…ας είναι.
Οι καινούριες εξελίξεις στις μεθοδολογικές, διδακτικές προσεγγίσεις συνιστούν επικοινωνία. ˙ ανταλλαγή, αλληλοσεβασμός και αξίες χωρίς στερητικά προθέματα. Συνεπώς οι ερωτήσεις που οφείλουν να απευθύνουν οι καθηγητές στους μαθητές είναι καλό να μην εξαντλούνται στην αποδοχή ενός ναι, ενός όχι ( το δεν ξέρω/ δεν απαντώ ως συνεκτική γέφυρα επικοινωνίας ανάμεσα στα δύο μέρη αποκλείεται αυτομάτως ως δείγμα ενός τρωτού οργανισμού – όχι, οι ανώτεροι οργανισμοί δεν έχουν αχίλλειο πτέρνα.) Οι ερωτήσεις με ανοιχτή φόρμα ευνοούνται, προβάλλονται και οι μικροί δεν μεγαλώνουν με ανικανοποίητη περιέργεια, στερημένη λαχτάρα. Τα μεγάλα μάτια δεν κλείνουν μπροστά στο δέος του αγνώστου, στον φόβο του ηττημένου από την λάθος ερώτηση – λάθος απάντηση. Και έτσι μεγαλώνουν με πρέπει, κανόνες, προδιαγεγραμμένες επιλογές. Μεγαλώνουν με συνώνυμα, αντίθετα και ορισμούς. Ορίστε μερικοί:
Βία= καταχρηστική, άδικη άσκηση εξουσίας.
Βία= κακοποίηση νοήματος, περιεχομένου και πρόθεσης.
Βία= εκφορά και άρα βιτρίνα (;) μιας συχνά απρόσωπης δράσης που εκμεταλλεύεται, κακοποιεί, αποσιωπά.
Η ΒΙΑ, που σαν ορμητική δύνη ενός ανεξέλεγκτου φυσικού φαινομένου παρασύρει νόμους, κανόνες (=αποτελέσματα κοινωνικής συναίνεσης), καταπατά κεκτημένα δικαιώματα και ακυρώνει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ΔΕΝ ΔΙΔΑΣΚΕΤΑΙ. Μένει έξω από την διδασκόμενη ύλη ενώ οι μικροί διδασκόμενοι επιτηρούνται από το άγρυπνο βλέμμα της εξουσίας μέσα στο περιμετρικό κτίριο που έχει την μορφή ενός δαχτυλιδιού. Το ΠΑΝΟΠΤΙΚΟΝ, η απάντηση του J.Bentham στα προβλήματα του ποινικού συστήματος (αρχές 19ου αιώνα) προνοούσε για την ύπαρξη ενός πύργου στο κέντρο του κτίσματος που έχοντας τεράστια παράθυρα καθίσταται ικανό να έχει άμεσο οπτικό έλεγχο του εσωτερικού χώρου του δαχτυλιδιού. Η σύλληψη ολοκληρώνεται με την διαίρεση του εξωτερικού κτίσματος σε κελιά. Καθένα απ’ αυτά έχει δύο παράθυρα. Το ένα απ’ αυτά βλέπει προς το εσωτερικό – τα παράθυρα του κεντρικού πύργου και το άλλο επιτρέπει το φως της ημέρας να διαπεράσει το κελί. Ο επιτηρητής και ο επιτηρούμενος. Διαρκής επιτήρηση χαμηλού κόστους και πολύ πιο αποτελεσματική, όπως υποστηρίζει άλλωστε ο Michel Foucault στο βιβλίο του Τhe Eye Of Power (1974).
Mόνο που στις μέρες μας η επιτήρηση έχει προσλάβει και άλλες μορφές. Διαρκώς ανασφαλής καθώς είναι αλλά και φοβούμενη μήπως δείξει πρόωρα τα δόντια της ωμής βίας της στους εύπλαστους μαθητευόμενους, η εξουσία – που αλλάζει ονόματα αλλά όχι πρόσωπο – φρόντισε να εξοπλίσει το περίτεχνο οικοδόμημά της με πρόσθετα μέτρα ασφαλείας. Χτίζει διαρκούς τοίχους και φράχτες. Κάποιους ορατούς και άλλους ανεπαίσθητους, δυσδιάκριτους κάτω από τα επιστρώματα επιφανειακής ελευθερίας και πολυφωνίας.
–Τείχη που περιορίζουν τις επιλογές.
–Εμπόδια στην εύκολη, γρήγορη, ανέξοδη πρόσβαση στην ελευθερία της γνώσης.
–Φραγμοί στο δικαίωμα της άρνησης, της εναλλακτικής απάντησης – διεξόδου.
–Έλλειψη ενθάρρυνσης για την κατασκευή ενός διαφορετικού, προσωπικού οράματος.
–Απλοποίηση των κοινά αποδεκτών ευκολιών προκειμένου οι δυσκολίες ενός άλλου δρόμου – δεν υπάρχουν μόνο στάσεις – να φανούν ανυπέρβλητες.
Πίσω από την εικονική αφθονία, την μεγέθυνση ενός ομοιόμορφου ονείρου – το ίδιο για όλους , η εξουσία ελπίζει να εγκλωβίσει το βλέμμα και να καταστήσει τα πάντα μια κακής ποιότητας φωτοτυπία.
Οι φράχτες όμως τελευταία έχουν πάρει κραυγαλέα μορφή και πολλοί έχουν αρχίσει να τους διακρίνουν. Βλέπουν ότι «πίσω από τους πραγματικούς φράχτες, οι οποίοι ισχυροποιούν τους εικονικούς(= εκείνους που στερούν αγαθά, δικαιώματα, ευκαιρίες από τόσο πολλούς), βρίσκονται πραγματικοί άνθρωποι, αποκλεισμένοι από σχολεία, νοσοκομεία, εργασίες, τις ίδιες τους τις φάρμες, τα σπίτια και τις κοινότητες - Naomi Klein: Fences of Enclosure, Windows of Possibility, www.nologo.org»
Έτσι, είναι καιρός να σταματήσουν τα ψέματα, τα παραμύθια.
Όπως λέει και ο P. B. Shelley στο φιλοσοφικό του ποίημα Queen MabQ:
“Let priest-led slaves cease to proclaim that man
Inherits vice and misery, when force
And falsehoods hang o’er the cradled babe,
Stifling with rudest grasp all natural good.”
Τα αγωνιώδη εξάλλου βλέμματα για βοήθεια δείχνουν ότι έχουν από καιρό πάψει να τους απασχολούν τέτοιες σκέψεις. Είναι πλέον (και δυστυχώς πρόωρα) βυθισμένα στην απελπισία της επιβίωσης για να αναλώνονται σε ευθύνες, σωτήρες, ερωτήσεις. Δεν διαχωρίζουν πολιτισμούς, δεν κάνουν διακρίσεις σε ανώτερους – κατώτερους, ούτε εναποθέτουν τις ελπίδες τους στα αγαθά της εκπαίδευσης και της επιτηδευμένης φιλανθρωπίας. Απλώς αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι όλα γίνονται... πιο βαριά. Κι όμως, αν οι υπεράνθρωποι, οι ήρωες φαίνεται ότι έχουν εγκαταλείψει την προσπάθεια….
“Tell everybody
Waitin' for Superman
That they should try to hold on
Best they can
He hasn't dropped them
Forgot them
Or anything
It's just too heavy for Superman to lift”

amy

6 Comments:

Anonymous jlo said...

superman will always be there dear amy

10:51 μ.μ.

 
Blogger escamoteur said...

Αγαπητή Amy,
Θα μου επιτρέψεις να υποθέσω ότι παραπέμπεις στο βιβλίο του Michel Foucault με πρωτότυπο τίτλο Surveiller et Punir και τίτλο της ελληνικής μετάφρασης Επιτήρηση και Τιμωρία.
Θα ήθελα να θέσω υπόψη σου ότι οποιαδήποτε προσέγγιση της βίας θα έπρεπε να ξεκινήσει από τις πολύ πρώτες έννοιες, όπως άνθρωπος, αξία κτλ. Για να χρησιμοποιήσω τις συμβατικές ευκολίες των λέξεων «ερώτηση» και «απάντηση», απαντήσεις θα έλθουν (ότ-αν έλθουν) μόνο με τις σωστές ερωτήσεις. Θα ήταν καλύτερα να αναρωτηθεί κανείς (και όλοι μας) τι εννοούμε ως άνθρωπο (χωρίς να πέσουμε στη πονηρή παγίδα της «ουσίας», του αναλλοίωτου πυρήνα, όπου δυστυχώς δεν μπορεί παρά να μένει ακόμη προσκολλημένη μια ολόκληρη ομάδα ανθρώπων που ανησυχούν για τη σημερινή κατάσταση των πραγμάτων και διεκδικούν «ανθρώπινα δικαιώματα» εν ονόματι της «αξίας του ανθρώπου», γαργαλώντας τη πατούσα του καθεστώτος (ακούς Α;), χωρίς να αντιλαμβάνονται τα διακυβεύματα του μεγάλου παιχνιδιού των ανθρωποβοσκών και χωρίς (κακώς-κάκιστα) να έχουν επεξεργατσεί και να προτείνουν κάποια σαφή ουτοπία (σε διαβεβαιώ: εντερικά τα πάω μια χαρά, άσχετα από τις προτάσεις μου). Οποιαδήποτε ανατροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη τουλάχιστον τη γλώσσα –εγώ τουλάχιστον, δεν μπορώ να αντιληφθώ αγράμματους επαναστάτες– ή τις εξελίξεις στη βιολογία.
Σε κάθε περίπτωση, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν βέβαια οι κάθε λογής δίαιτες, οι τρόποι απόλαυσης. Αν αυτό σου φαίνεται ως ακραίο καιρικό φαινόμενο ασάφειας, είναι π.χ. ο ίδιος εκείνος τρόπος απόλαυσης σύμφωνα με τον οποίο αυτοδιατίθεσαι εσύ η ίδια, ρυθμίζοντας το σώμα σου – από τα πολύ στοιχειώδη, π.χ. τι είναι τα φωνήεντα και τα σύμφωνα, αν όχι δεσμεύσεις-αρθρώσεις της φωνής (ανοίγει στόμα-κλείνει στόμα / εξού “έναρθρη ομιλία”), π.χ. τι είναι η σκέψη αυτού του σώματος που έχει “συνηθίσει” να γράφει σε συγκεκριμένη στάση στο γραφείο του ή αλλού, έχει φάει προηγουμένως πατατάκια ή άλλο τι (και εδώ, θα σου θυμίσω την πολύ ενδιαφέρουσα πρόταση να κριθούν οι στοχαστές σύμφωνα με τις διατροφικές τους συνήθειες – κάτι που είναι πολύ περισσότερο από μια εντυπωσιακή παραδοξολογία, όπως μπορεί να φαίνεται αρχικά). Και το ήθος δεν είναι τίποτε, μα τίποτε άλλο από συνήθεια (προτού σαβανωθεί είτε φιλοσοφικά είτε θεολογικά).
Πλατυάζω όμως και ακούγομαι, υποθέτω, αφόρητα διδακτικός (γυμνασιάρχης εξαταξίου> χοντροί σκελετοί μπουκαλόγυαλων 70s> men in black αλά ελληνικά> “όχι άλλο κάρβουνο” κτλ.), “πολλά βαρύς και όχι” – ελαφρυντικό μου: συνήθως γράφω φλου αρτιστίκ, αλλού βέβαια, άλλοτε βέβαια, σε άλλο ξύλινο κάθισμα της απολογίας κτλ.
Έγραψα πολύ πρόχειρα, πολύ άστατα, συγγνώμη.
Ελπίζω να μη σε κούρασα,
Φιλικά
Escamoteur

ΥΓ2. Είναι ίσως πρώτη φορά που δεν φροντίζω τα felicities της γραφής, κρίμα αν σκεφτεί κανείς τη τόσο παραπλανητική διάκριση μορφής-περιεχομένου με την οποία έχουμε μεγαλώσει από τα μπιμπερό κιόλας, αφού είναι σαν να ξεφλουδίζουμε ένα κρεμμύδι και... (σκατά! Πάλι καθηγητάκος> μίζερο τριμμένο και τσουρούτικο κουστουμάκι κτλ. – συγγνώμη!)
ΥΓ1. Σκέψου μαζί με τους φράκτες που σε φυλακίζουν στο σώμα, τον φράκτη εκείνο που φυλακίζει το σώμα -– sprachgitter [η γλώσσα-κιγκλίδωμα], το έχει πει κάποιος (ελπίζω να το θυμάμαι καλά, καθότι από γερμανικά ιχ λιμπεντ ιχ). Πώς θα μου πεις το ανεπικοινώνητο; (Όχι σ’ εμένα τον άσχετο, που μυρίζουνε τα δάχτυλά μου απ’ το κρεμμύδι – βλ. παραπάνω). Από ένα τέτοιο ανεπικοινώνητο, πάντως, έφυγαν γρήγορα τα δάχτυλά μου. Μιλ μερσί

6:02 π.μ.

 
Anonymous amy said...

Αγαπητέ escamoteur,
H παραπομπή μου είναι από ένα απόσπασμα συνέντευξης που είχε δώσει ο Michel Foucault με τίτλο The Eye of Power αλλά η διευκρίνησή σου είναι απόλυτα ακριβής και γι’ αυτό ευπρόσδεκτη.
Χωρίς αναφορές και περιστροφές πλέον, οφείλω να σου πω ότι ό,τι διάβασες δεν αποτελεί μια εργασία στην προσέγγιση της βίας αλλά την κατάθεση πρόχειρων σκέψεων – και άρα δεν χρειάζεται να ζητάς συγνώμη (δις) για τυχόν προχειρότητα στην δική σου σκέψη – όσον αφορά την σύγχρονη μονοδιάστατη θεώρηση του πολυσύνθετου φαινομένου της βίας.
Εκκινούμενη από την εμμονή πολλών σήμερα να εστιάζουν στην επιφανειακή ( οπαδική, φυσική κτλ ) βία εις βάρος της άλλης όχι τόσο ορατής βίας των δομών , θέλησα να υπογραμμίσω ότι για μένα το όλο θέμα δεν είναι μια απλή διαπίστωση στην ενήλικη ζωή κάποιου αλλά ένας συνδυασμός των επιρροών που ασκεί το περιβάλλον στο άτομο από τη στιγμή που γεννιέται και της δυναμικότητας που ενέχει η σχέση: αυτός που ασκεί την δύναμη και αυτός που την υφίσταται (ελπίζω οι συνεχείς αναφορές μου στον Foucault να μην είναι κουραστικές αλλά βλέπεις η προσωπική οπτική ίσως είναι δέσμια συσχετισμών και αναφορών που εξαντλούνται σε γενικότητες και όχι σε μια επεξεργασμένη ουτοπία ˙ δεν θα απολογηθώ για αυτό γιατί διαφορετικά θα ήμουν υπεύθυνη για την υπαναχώρηση από ένα σαφές σχέδιο δράσης – I ’m still working on the latter you see, a mere tracing is hardly adequate, pardon … the English)
Δεν διαφωνώ με το δικό σου σημείο εκκίνησης στο όλο θέμα αλλά η ανησυχία για τον άνθρωπο και τις αποστερημένες δυνατότητες για συνοχή ανάμεσα σε άτομα που αντιμετωπίζουν τις ίδιες, άδικες και πολλές φορές αποσιωπούμενες καταστάσεις δεν είναι απόλυτο ότι δεν συμβαδίζουν με μια αντίληψη των «παιχνιδιών» που παίζονται εις βάρος μας απ’ αυτούς που υποστηρίζουν ότι γνώμονάς τους για την όποια δράση τους είναι το συλλογικό (βλέπε δικό μας ) καλό.
Η αμφισβήτηση που οδηγεί στην ανατροπή αναντίρρητα συνδέεται με την γλώσσα αφού η τελευταία αποτελεί για τους υποψήφιους αυτούς ανατρεπόμενους εργαλείο εκφοράς της δύναμης που νομίζουν ότι είναι μόνο προς δική τους εκμετάλλευσης και άρα χρήζει δυναμικής επεξεργασίας και διαφορετικής διαχείρισης.
Όσο για το ήθος, μπορεί όντως να είναι συνήθεια (ενδεδυμένη με …ρούχα που ξεγελούν, appearances can be deceiving as the old clisse goes – which is why on a reverse path of thinking I won’t assume anything about your – ordinary? – form based on the content of your present piece of writing=content) αλλά τότε δεν φταίνε οι λανθασμένες ερωτήσεις / ανύπαρκτες σωστές για την ανάρμοστη αυτή εξίσωση;
Η επικοινωνία τέλος, δεν χρειάζεται σαφείς φόρμες και κανόνες για να αποδειχτεί αποτελεσματική ως προς την αποστολή – λήψη του όποιου μηνύματος. Τις περισσότερες φορές σημασία έχουν οι ειλικρινείς προθέσεις που κάποτε έχουν σαφή, κάποτε λανθάνουσα μορφή. Το τελευταίο πάντως δεν θα ’πρεπε να λειτουργεί απογοητευτικά αφού η ευκολία κάποτε γίνεται συνώνυμο της νωθρότητας και άρα της απραξίας.
Φιλικά,
amy.

6:40 μ.μ.

 
Blogger escamoteur said...

Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.

6:02 π.μ.

 
Anonymous amy said...

Shrinking the (in?) details might alleviate the impact of the mischief of a wa(o)ndering butterfly – possibly, maybe.
The point could be argued further but:
No offence intended, none taken.

7:19 μ.μ.

 
Blogger escamoteur said...

(Less than) Roger (but) over.

10:04 μ.μ.

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home